ULUSAL SAĞLIK BİLGİ SİSTEMİ e-SAĞLIK-NET hakkında;

Sağlık sistemi politikalarının ve yönetim kararlarının bilgiye dayanması gerekmektedir. Doğru bilgiye dayanmayan kararlar istenmeyen sonuçlar doğurur. Doğru bilgi ise ancak iyi seçilmiş, doğru ve iyi analiz edilmiş veri ile elde edilir. Sağlıkta Dönüşüm Programının bütün bileşenleri arasında uyumun sağlanabilmesi için bütünleşik bir sağlık bilgi sistemine ihtiyaç olduğu gözlemlenmiştir. Buradan hareketle Sağlık Bakanlığı bir e-sağlık projesi olan Sağlık-NET’i devreye almıştır.

Sağlık hizmeti sunan kademelerde dikey işlemesi gereken bilgi akışı, hizmet sunumu ve finansman bilgilerinin değerlendirilmesi noktasında yatay bir entegrasyona ihtiyaç göstermektedir. Sağlık-NET bu çerçevede, sağlık hizmetlerinde eş güdüm, sağlık envanterinin oluşturulması, bireylerin tıbbi kayıtlarının korunması, sevk basamakları esnasında bilgi transferi ve temel sağlık uygulamalarındaki verilerin toplanması amacıyla ortaya çıkmıştır.

Sağlık-NET, sağlık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, doğrudan üretildikleri yerden, standartlara uygun şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun bilgiler üreterek sağlık hizmetlerinde verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre, güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi sistemidir.Sağlık-NET’in yapısı aşağıdaki şekilde gösterilebilir.

Sağlık-NET, sağlıkla ilgili politikaların belirlenmesinde, sağlık sektöründe sorunların ve önceliklerin belirlenmesinde, önlemlerin alınmasında, sektör kaynaklarının, çalışma ve yatırımların planlanmasında, sunulan sağlık hizmetlerinin kalitesinin değerlendirilmesinde, bilimsel araştırma ve çalışmalarda kullanılmak üzere yeterli veri toplayacak ve işleyecek bir fonksiyon üstlenecektir.

Bu sistem, günümüz iletişim olanaklarını kullanarak uygulanabilecek bir ortak veri tabanı üzerinden işleyecektir. Sevk zinciri bu sistemle daha etkin, hızlı ve güvenilir bir hale gelecektir. Vatandaşlık numarası gibi özgün bir referans numarasının tüm sağlık veritabanlarında ek bir öğe olarak benimsenmesi farklı veri tabanlarında tutulan verilerin karşılıklı eşleştirilmesine fırsat verecektir. Bahsedilen unsurları içeren Sağlık-NET’in ana hatları şöyledir:

       • Web teknolojisine dayalı, aile hekimliği, hastane ve diğer bileşenlerin bağımsız yazılımlarından standart veri transferi yapabilen altyapı,

       • Karar mekanizmasında rol alacak, hastalık yüküne ve sağlık harcamalarına, epidemiyolojik ve demografik analizlere yönelik yeterli ve gerekli bilgiye merkezden ulaşılabilme olanağı sağlayan Karar Destek Sistemi,

       • Ülke düzeyinde sağlıkla ilgili verilerin toplanması ve sağlık hizmeti sunumunda elde edilen verilen doğrultusunda hizmet planlanması yapılabilmesi için bilgi ve iletişim teknolojilerinin sağladığı olanakları kullanarak veri toplanması, toplanan bu verilerin kurumsal bir yapı dâhilinde değerlendirilmesi ve aksayan noktalarda sorun gidermeye yönelik geri bildirim mekanizması,

       • Uluslar arası kurumlar (WHO, EUROSTAT, OECD) tarafından istenen göstergelerin takip edilmesini sağlayacak raporlama sistematiği,

       • Ulusal Sürveyans sistemini destekleyecek uygulamalar ile sağlıkla ilgili olaylarda erken uyarı sistemleriyle entegrasyon,

       • Elektronik kimlik kartının kullanıma başlamasıyla birlikte internet üzerinden vatandaşın kendi sağlık kayıtlarına erişim imkanı,

Sağlık-NET’in Yapısı

Sağlık-Net bileşenleri itibariyle büyük oranda altyapı çalışmalarını içeren bir projedir. Veriyi üretildikleri yerden doğrudan toplamayı hedefleyen projede verilerin depolanması, değiştirilmesi, güvenlik ve bilginin kurum içerisinde ve kurumlar arasında paylaşılması ve farklı sistemlerin birlikte çalışmasını sağlayabilmek için verilerin belirlenmiş standartlar doğrultusunda toplanması ihtiyacı ortaya çıkmıştır.

Bu yapıyı kurabilmek için yapılması gereken ilk çalışma ise bir standartlar altyapısının oluşturulmasıdır. Standardize edilmiş bir yapı veri toplama konusunda verimi artıracak, tekrarlı ve hatalı verileri azaltacak ve toplanan verinin amacına uygun kullanılması sağlanacak, sağlık hizmetlerine ilişkin veri, enformasyon ve bilgilerde tanımlama ve kavram birliğini sağlanacak ve verilerde, tek düzeliği, bütünlüğü, doğruluğu, güvenilirliği ve tutarlılığı daha üst seviyelere çıkarmamızı sağlayacaktır.

Standardizasyon konusunda Ulusal Sağlık Veri Sözlüğü, Minimum Veri Setleri ve Sağlık Kodlama Referans Sunucusu adı altında üç bileşen oluşturulmasına karar verilmiştir. Ayrıca sağlık verilerinin toplandığı Elektronik Sağlık Kaydı (ESK) veritabanı ve toplanan verilerin analiz amaçlı göstergelere dönüştürüldüğü Karar Destek Sistemi de Sağlık-NET’in bileşenleri arasındadır. Sağlık-NET projesinin görünen yüzü ise Sağlık-NET portalidir. Portalde, giren kişinin ilgi alanına göre genel bilgi ekranları, hastaneler ve aile hekimleri için veri bildirim arayüzleri, yöneticilere yol gösterme amaçlı Karar Destek Sistemi raporları ve tartışma forumları bulunmaktadır. Sağlık bakanlığı